KOD PESZEROWY I WIEDZA WSPÓŁCZESNA

Oto kolejne Legendy O KrĂłlu Jadwidze..
O tym jak Wis?ok krĂłlow? Jadwig? uratowa?


Dawno, dawno temu, kiedy ogromne lasy porasta?y nasz? pi?kn? ziemi?
rzeszowsk?, kiedy w Mie?cie Rzeszowie budowano dopiero ko?ciĂł? farny,
gdy nie by?o jeszcze ani kamienic, ani drĂłg bitych kamieniem
utwardzonych, kiedy podrĂł?owa?o si? po drogach b?otnistych, poprzez
wertepy, drewniane mostki i rzeczne brody, poprzez lasy porastaj?ce
okolice jecha?a z ?a?cuta przez RzeszĂłw ku Krakowowi krĂłlowa Jadwiga,
?ona krĂłla W?adys?awa Jagie??y, pĂł?niejsza ?wi?ta. W okolicy
Trzebowniska napad?a j? du?a wataha zbĂłjcĂłw, a widz?c bogate karety,
damy dworu pi?knie odziane, paziĂłw i ludzi z orszaku krĂłlowej wielce
dostatnio wygl?daj?cych spodziewali si? bogatego i ?atwego ?upu.
Orszak krĂłlowej by uj?? pogoni przeprawi? si? przez Wis?ok i p?dzi?
co ko? wyskoczy przed siebie, a goni?cy go rabusie to zbli?ali si? do
krĂłlewskiej karety, to zostawali z ty?u. Dzia?o si? to za spraw?
Wis?oka, ktĂłry broni?c krĂłlowej przed rabusiami drog? skutecznie im
utrudnia? i po?cig opĂł?nia? wij?c si? zakolami zape?niaj?c
zapadaj?c? si? ziemi? wod?, coraz to nowym nurtem na drodze ich
staj?c. KrĂłlowa usz?a pogoni, rabusie nie dogonili orszaku, a na terenie
wsi Stra?Ăłw, ??ka, PalikĂłwka, Trzebownisko, a tak?e pod Rzeszowem,
dzisiaj ju? zaro?ni?te osta?o si? wij?ce si? zakolami Stare
Wis?oczysko, ktĂłre szumem szuwarĂłw i trzcin opowiada o tym jak Wis?ok
?wi?t? KrĂłlow? Jadwig? przed bandytami obroni?.

Podobna wersja tej legendy znajduje si? w ksi??ce Andrzeja
Karczmarzewskiego „Podania i legendy z terenu Ma?opolski
po?udniowo-wschodniej” RzeszĂłw 1981 na str. 66 i nosi tytu? „Stare
Wis?oczysko”. Opowiada? j? drowi Andrzejowi Karczmarzewskiemu w roku
1979 JĂłzef Szczepaniak ur. W 1898 roku zamieszka?y w Trzebownisku.

Marek Czarnota
http://www.rzeszow.pl/miasto-rzeszow/historia/podania-legendy-i-opowiesci-z-rzeszowa-i-okolic/3730,o-tym-jak-wislok-krolowa-jadwige-uratowal.html

„Kto im ?zy powrĂłci”
By? koniec marca 1836 roku. Wiosna nadesz?a wczesna i ciep?a
. Od Bramy
Morawskiej powia? ciep?y wiatr i stopi? niemal wszystkie ?niegi. W polu
wida?
ju? by?o tu i Ăłwdzie wo?y leniwie orz?ce pod wiosenne zasiewy, a nad
g?owami
oraczy  podzwania?y skowronki. Jeszcze ca?y KrakĂłw ?y? pod wra?eniem
wspania?ych uroczysto
?ci zwi?zanych z chrztem Jagie??y, koronacj? na krĂłla
polskiego oraz za?lubinami z Jadwig?, gdy ju? m?oda para wraz ca?ym
dworem
wyruszy?a w podrĂł?. Celem wyprawy krĂłlewskiej by?a Wielkopolska, gdzie
od
kilku lat toczy?a si? bratobĂłjcza wojna domowa mi?dzy
dwoma pot??nymi
rodami Na??czĂłw i GrzymalitĂłw i ca?a dzielnica podzielona by?a na dwa
wrogie
obozy, wzajemnie si? zwalczaj?ce. P?on??y wsie i miasta, na drogach
?otrzykowie i wszelkiego rodzaju hultajstwo napada?o na podrĂł?nych, a
s?dy,
zamiast broni? pok
rzywdzonych, s?u?y?y jedynie wielkim panom. Oboje
krĂłlestwo wybrali si? wi?c do Wielkopolski, by zako?czy? t?
bratobĂłjcz? wojn? i
pojedna? zwa?nionych, a nad  winnymi przeprowadzi? s?dy, czyli tzw.
roki
krĂłlewskie.
DwĂłr krĂłlewski by? liczny, potrzeba by?o
du?o izb na noclegi, wiele jad?a dla
ludzi i paszy dla koni. A tymczasem istnia?o wĂłwczas prawo oparte na
przywileju koszyckim, wydanym przez Ludwika W?gierskiego, i? maj?tki i
wsie
duchowne wolne s? od tzw. stacji czyli postojĂłw dworu i wojsk
krĂłlewskich.
Na
tej podstawie wiele wsi krĂłlewskich i klasztornych wzbrania?o si? od
przyjmowania na postĂłj dworu krĂłlewskiego. Rozgniewany tym krĂłl
W?adys?aw
Rozkaza? dworzanom si?? zabiera? konie, byd?o i wszystko co by?o
potrzebne dla
utrzymania dworu.
Powsta? wiel
ki lament w?rĂłd ch?opĂłw, bo nieraz czelad? krĂłlewska zabiera?a im
ostatni? krow?
-
?ywicielk? lub wo?u potrzebnego do uprawy roli.
5
KtĂłrego? dnia, gdy dwĂłr krĂłlewski zatrzyma? si? w pobliskim zamku na
postĂłj,
ch?opi przybyli do krĂłlowej Jadwigi ze skarg? i p?
aczem :
-
KrĂłlowo nasza !
–
wo?ali. Ratuj nas, bo pomrzemy z g?odu, my i nasze dzieci. Oto
pacho?kowie 
krĂłlewscy zabieraj? nam ostatni dobytek z obory i ziarno na  siewy
wiosenne.
Ratuj nas or?downiczko nasza
!
KrĂłlowa Jadwiga jako ?e mia?a serce mi?kkie
i lito?ciwe dla wszelkiej biedoty,
ulitowa?a si? nad niedol? w?o?cian i natychmiast uda?a si? do
krĂłla.
W?adys?aw Jagie??o wys?uchawszy pro?by krĂłlowej, przyrzek? solennie
j?
wype?ni? i zaraz poleci? swoim dworzanom, by niezw?ocznie oddali
zabrany
dobytek.
Uszcz??liwieni wie?niacy przybyli wkrĂłtce do krĂłla, sk?onili mu si?
do
kolan i dzi?kowali za zwrĂłcone mienie. W?adys?aw Jagie??o, wskazuj?c
 ?onie na
ich rozpromienione oblicza, rzek? :
-
Teraz ju? chyba jeste? zadowolona, krĂłlowo i ma??onko moja?
A na to
Jadwiga :
-
Dobytek im,  krĂłlu wrĂłci?e?, ale ktĂł? im ?zy powrĂłci?
S?owa te g??boko zapisa?y si? w sercach ludu wielkopolskiego tote?
przechowywa? je przez wieki jako najcenniejszy klejnot przesz?o?ci i
w??czy? do
przys?Ăłw swoich.
A krĂłlowa Jadwiga przesz?
a do opowie?ci ludowych jako opiekunka i
or?downiczka biednych i pokrzywdzonych.
( wg. Stanis?aw ?wirko, Orle gniazdo: podania, legendy i ba?nie
wielkopolskie,
Pozna? 1969
http://www.sp2ns.pl/szkola/biblioteka/jadwiga.pdf