Strony: [1]

Cmentarze Żydowskie.

  • Kiara
  • Administrator
  • Ekspert
  • *****
  • Wiadomości: 2291
  • Zobacz profil
Cmentarze Żydowskie.
« : Październik 31, 2015, 20:05:16 »


Wiedza

2015-10-30
Cmentarze żydowskie. Co warto o nich wiedzieć?

JAK NAZYWAMY ŻYDOWSKI CMENTARZ?

W przypadku cmentarzy żydowskich możemy spotkać się z kilkoma określeniami. W języku hebrajskim będą to: beit chaim (dom życia), beit kwarot (dom grobów) czy beit olam (dom życia wiecznego); w języku jidysz – hajlike ort (święte miejsce) oraz gute ort (dobre miejsce).

W Polsce powszechnie przyjęte jest wywodzące się prawdopodobnie z języka niemieckiego słowo „kirkut”. Warto wiedzieć, że dla niektórych osób – zwłaszcza części Żydów urodzonych przed wojną – określenie „kirkut” ma zabarwienie pejoratywne.

TRAKTOWANIE GROBU I CMENTARZA

Istotna jest zasada nienaruszalności grobu. Szczątki ludzkie mają oczekiwać na nadejście Mesjasza. Cmentarzy żydowskich nie wolno rozkopywać, a ekshumacja dopuszczalna jest tylko w ściśle określonych przypadkach. Najważniejsze jest to, co kryje ziemia. Żydowski grób nie może być ponownie wykorzystany. Nie istnieje też pojęcie „likwidacji” cmentarza.

Ilustracja

Cmentarz żydowski w Krynkach (foto: Krzysztof Bielawski)   



Cmentarze są miejscem świętym, ale też rytualnie nieczystym, dlatego przy wyjściu znajduje się ujęcie wody, przy którym dokonuje się ablucji.

Przez szacunek dla zmarłych na cmentarzu nie wolno spożywać jedzenia, pić, wnosić Tory, a więc wykonywać czynności niedostępnych dla nieboszczyka. Nie wolno wypasać zwierząt czy zbierać siana. Nie można też traktować cmentarza jako skrótu drogi.

FORMY ŻYDOWSKICH NAGROBKÓW

W Polsce groby oznacza się z reguły pionową płytą, z języka hebrajskiego zwaną macewą (hebr., pomnik). Na cmentarzach spotyka się też niewielkie budynki, tak zwane ohele (hebr., namiot). Kryją one groby powszechnie szanowanych rabinów i cadyków.

Ilustracja

Chasydzi w drodze do ohelu w Nowym Sączu (foto: Krzysztof Bielawski)   

 


Przenikanie kultur sprawiło, że – zwłaszcza na wielkomiejskich nekropoliach – nierzadko dostrzeżemy też pomniki o bardzo zróżnicowanej formie, przypominające nagrobki innych wyznań.

Na żydowskich grobach często widuje się ułożone kamyki. Prawdopodobnie obyczaj pochodzi z dawnych czasów, gdy zwłoki grzebano na pustyni. Zabezpieczenie przed zwierzętami miejsca pochówku poprzez ułożenie na nim kamieni było wyrazem szacunku dla zmarłego.

EPITAFIA NAGROBNE

Przez setki lat napisy na macewach były wykonywane wyłącznie w języku hebrajskim. Od XIX w. zaczęły pojawiać się epitafia w językach używanych w danym kraju. Nierzadko napisy sporządzano w dwóch językach, po hebrajsku z jednej strony macewy; po polsku, rosyjsku czy niemiecku – z drugiej.

SYMBOLIKA NAGROBNA

Na tradycyjnych macewach nie ma zdjęć czy podobizn zmarłych. Możemy natomiast spotkać się z bogatą symboliczną ornamentyką. Poniżej podajemy powszechnie przyjęte znaczenie niektórych symboli:

    Ręce złączone w geście błogosławieństwa – symbol umieszczany na grobach zmarłych z rodu Kohenów.
    Przechylony dzban lub misa – symbol zdobiący groby zmarłych pochodzących z rodu Lewiego (ha–Lewi).
    Podwójne krzesło lub ręka trzymająca lancet – oznaczenie grobu mohela, czyli osoby zajmującej się obrzezaniem.
    Skarbonka lub ręka wrzucająca monetę do skarbonki – relief umieszczany na macewach osób znanych ze swej dobroczynności.

Ilustracja

Macewy na cmentarzu w Satanowie (foto: Krzysztof Bielawski)   

 

    Świece lub świeczniki – płaskorzeźby na macewach kobiet. To właśnie kobieta zapala szabatowe świece. Złamana świeca stanowi też odniesienie do przerwanego życia.
    Korona – tą płaskorzeźbę umieszcza się na grobach osób darzonych dużym szacunkiem.
    Lew – znak plemienia Judy, ludu Izraela; symbol potęgi, siły, wyzwolenia i odkupienia.
    Księgi lub szafy z księgami – oznaczenie grobu osoby uczonej w Torze i Talmudzie lub sofera, czyli osoby przepisującej święte księgi.
    Tablice przykazań i Zwoje Tory – symbole odwołujące się do religijności zmarłego.

PAMIĘTAJ!

Mężczyźni na cmentarzu żydowskim powinni nosić nakrycie głowy. Pamiętaj o tym – okażesz w ten sposób szacunek zmarłym i nie urazisz innych osób odwiedzających to miejsce.

http://www.sztetl.org.pl/pl/cms/wiedza/4912,cmentarze-zydowskie-co-warto-o-nich-wiedziec-/

Autor: Krzysztof Bielawski
Zapisane
Strony: [1]
Skocz do:  

Polityka cookies
Darmowe Fora | Darmowe Forum

mkpodra cracovia wsbchorzow mixlolmix watahanowiu