Strony: 1 [2]

WIECEJ O ŻYDACH I JUDAIZMIE.....

  • Kiara
  • Administrator
  • Ekspert
  • *****
  • Wiadomości: 2427
  • Zobacz profil
Odp: WIECEJ O ŻYDACH I JUDAIZMIE.....
« Odpowiedz #15 : Kwiecień 25, 2019, 22:54:26 »

HISTORIA SYJONIZMU

MOJŻESZ HESS

5666 LWÓW 1906

Nakładem młodzieży syońskiej


"Dwom zasadniczym wpływom ulegało żydostwo niemieckie. Z jednej strony oddziaływali reformatorscy rabini, którzy starali się wpoić w naród
żydowski misyę, t. j. ideę szerzenia monoteizmu,
której nikt sobie nie życzył i dla której nikt
nic nie zrobił. A konsekwencyą tej myśli było, że
naród żydowski musi żyć w rozprószeniu, a jego
Syon, to kraj i ludność, pośród której się wychował.
Stąd owo kreślenie z modlitewników wszelkich myśli
0 Syonie i Mesyaszu.
Po upływie pierwszej ćwierci XIX. w. zjawiają
się asymilacyjni uczeni: jak Geiger A. Jost,
Zunz, Philipsohn, Frenkel, Graetz, Michel Sachs
1 inni, przeważnie rabini, którzy w języku niemieckim
tworzą naukę żydowską nMn* Współcześnie
obok tych reformatorskich rabinów’ oddziaływują
rabini konserwatywni, propagatorzy idei palestyńskiej.

Wszyscy oni występują około lat 60-tych,
i propagują ideę palestyńską, jako konsekwencyę
talmudu. Tej myśli są rabini I. Schwarz, Hildesheim er i Samuel Schwarz, który w swern dziele rnD\
“rWDH uważa za religijny obowiązek Żydów przygotować erę Mesyasza przez pokojowe odzyskanie
Palestyny.

Inni znowu jak E. Guttm acher w Gracu
wywodzą swą 7 ideę palestyńską z kabalistycznej
wiary w cuda. Z pośród tych rabinów jasnością....

sądu, gorliwością w pracy tak słowem jak i czynem odznaczył się rabin toruński Hirsch Kalischery
zwany Riszon L. Zion.
Kalischer jest autorem dzieł: »m i?' itPDK*
i w których omawia sposób odzyskania
Palestyny przez założenie stowarzyszenia kolonizacyjnego, które by dało nowe pola zarobkowania
w dziedzinie rolnictwa i przemysłu, dążąc do
ciągłej emancypacyi terytoryum palestyńskiego.

Działalność jego i innych rabinów syońskich
nie pozostała bez wpływu. Za jego to wstawieniem
się, dzięki gorliwości Cremieux’ego i Nettera, założono w Palestynie, w pobliżu Jaffy szkołę rolniczą:
• nipo* On pozostawał w łączności z wszelkiemi instytucyam i filantropijnem i, z wpływowemi
osobami, z M. Montetiorem i M. Hessem.
Idea palestyńska, którą głosili rabini syońscy zyskiwała zwolenników wśród warstw konserwatywnych, bo obiecywała im nową, świetniejszą na Syonte świątynię.

Kalischer jest propagatorem idei syońskiej jako
idei narodowo-religijnej, a współczesny jemu
Mojżesz Hess, siłą wypadków i konieczności jest
pierwszym we właściwem tego słowa znaczeniu
twórcą syonizmu jako idei narodow o-politycznej.
Niestety zrozumieć go zdołała dopiero potomność.

I.

Kiedy wśród warstw konserwatywnych idea
palestyńska coraz bardziej rozszerzyła się, zasymilowane żydostwo niemieckie (które o emancypacyę
walczyło, w sposób nie licujący z godnością narodową, bo nie drogą śmiałą i otwartą ale kompromisową, wyzbywając się swej przeszłości, tradycyi,
narodu za cenę współżycia z aryjczykam i, owa
plutokracya była dla idei palestyńskiej niedostępna.
Dopiero trzeba było torować drogę idei narodowej
podnieść godność Żyda, by przygotować te warstwy
inteligencyi dla renesansu żydowskiego.

Tym, który przeciw temu zacieraniu własnej indywidualności narodowej wystąpił — jakkolwiek o renesansie
żydowskim nie myślał, był Gabryel Rieser. »Gabryel
Rieser — mówi S. Schiller — to najjaśniejsza i najświetniejsza postać owej epoki ff. Z nim rozpoczyna się stanowczo era żydowTsko-narodowa w Niemczech (o samodzielnem państwowem życiu Żydów nie
myślano). Lecz pokolenie jego nie zrozumiało go, bo nie
dorosło jego ideom.
Wydając pismo »Der Jude« rzucił hasło ^żydowskiej godnością bo »bez czci jest
syn, co sie ojca swego wstydzi, a bez czci to plemię, co się z swej przeszłości wyzuwać. Reformatorom żydowskim oświadczył Rieser, że »ani krzty
z naszych zwyczajów religijnych nie wolno nam
poświęcić, choćbyśmy mieli dopiero za tę cenę uzyskać zrównanie obywatelskie^.

On nauczył Żydów
niemieckich nie prosić, ale żądać; własnej rasy nie
zacierać upodobnianiem się, ale owszem okazywać
ją w jej odrębności. Rieser reprezentuje ową ideę
przejściową między asymilacyą a ideą syońską.

Gabryel Rieser jest wychowankiem cywilizacyi europejskiej, liberalizmu mieszczańskiego. Jego działalność przypada na czas między r. 1831 a 1848, kiedy to Hess zajęty był socyalną-demokracyą i rewolncyą w Badeńskiem.
Torował on drogę idei narodowej. przez co stał się poprzednikiem Hessa.

Mojżesz Hess (1812 1875) stojący na wyżynie
kultury europejskiej umiał zespolić ideę socyalizmu
ze syonizmem (terminu tego wprawdzie jeszcze nie
było. ale była idea narodowa), bo leżało to w istocie
jego socyalizmu, który dalekim był od płytkiego
programu i taktyki partyjnej, a obejmował ludzkość
cala płomienną nie zgaszoną miłością w nadziei
blizkich czasów, o jakich śnili prorocy hebrejscy,
kiedy to ludzie zamienią miecze i broń na lemiesz
i bronę, kiedy brat nie podniesie dłoni przeciw bratu...

Tę ideę mesyanizmu jezajaszowego odebrał
Hess — dzieckiem będąc — w dom u dziadka,
z którym studyował przez rok cały talmud, a w czasie »9 dni żałoby« słyszał z ust starca legendy i podania o wygnaniu Żydów z Jerozolimy.

»Młodość mu była rzeźbiarką, co wykuła żywot cały#.
Mając lat 18 wstąpił w Bonn na uniwersytet, gdzie przyłączył się do opozycyi,
niezadowolonej z ówczesnego stanu rzeczy, a w której krzyżowały sie pierwiastki socyalistyczne,
anarchistyczne i t. p.
Tu miał ogłosić pierwszą swą pracę teoretyczną o socyalizmie.
Socyalistyczny pogląd na świat był powodem zerwania — na pewien czas — stosunków
rodzinnych i jego podróży do Anglii i Francyi.
 
Nie znalazłszy żadnego przytułku w raca pieszo do Niemiec, do dom u ojca w Kolonii i... Mojżesz Hess
zostaje kupcem. Lecz niebawem rzuca zawód i oddaje się studyom .
Dzieła Spinozy wywołują w nim
zupełny przełom. Owocem jego gorączkowej pracy
jest »Die heilige Geschichte der Menschheit.
Von,einem Jttnger Spinozas 1837^, w której przeplatają
się spinocyzm z heglizmem. Hegla dyalektyczna for
ma tryad zachowana. Dzieło to rozpada się na 2
części, z których pierwsza obejmuje;przeszłość, druga przyszłość.
Historya to coraz głębsze poznanie Boga, które się w reprezentantach ludzkości objawiało
(Adam, Abraham, Mojżesz, Chrystus, Spinoza..,) Po
znanie zaś Boga prowadzi do bezwyznianowej religii,
do kultu wszechmiłości, której symbolem jest Chrystus.
Żydostwo było wstępem do chrześcijanizmu.

Hess uwielbia Chrystusa, ale nie tego katolickiego, oficyalnego, w imię którego popowie krew niewinną
przelewali, ale tego, który przyjął na się krzyż ludzkości, który poniósł śmierć męczeńską.
Nie przeszedł na chrześcijanizm, bo pogardzał oficyalnym
kościołem, bo chrześcijanizm jest dopiero antytezą
do mozaizmu jako tezy. Syntezą jest spinocyzm.
Świat przyszły — to cudowny sen Hessa. Prototypem państw a przyszłości jest ustrój biblijny.
Łącząc w sobie teoryę z praktyką, wiedzę z życiem
pojął — w myśl dyalektyki heglowskiej — za żonę,
kobietę pełną siły i odwagi, mimo, że jej przeszłość
była ciemną i brudną, mimo że była chrześcijanką,
bo była doń antytezą.
Pojął za żonę w r. 1840 Sybillę Presch, zamieszkałą w dom u rozpusty w nadziei, że może będzie synteza tych dwojga sprzecznych istot. Małżeństwo jednak było bezdzietne.
Rozłam z ojcem na wieki. Nie ujrzeli się już więcej nigdy.
W tym okresie jego pracy mamy kiełkujące
zarodki przyszłego wspaniałego dzieła, które mu
nieśmiertelność dało. Mówię o znakomitej pracy

»Rom und Jerusaleiru. W r. 1841 ogłosił »Die
europeische Triearchie<r nazywając tam Żjrdów
»entseelte Mumien«, gdyż »das yerjtingende Prinzip
des Judentum s, der Mesiasglaube, ist erloschen und
ihre Hoffnung auf Erlósung, nachdem sie die wirkliche m issverstanden hatten, ist zu einer kahlen Abstraktionzussm m en geschrumpitr* (misya niemieckich
reformatorów ;
i odtąd Hess nie zajmował się więcej żydostwem , natomiast silniej socyalną demokracyą,
w której szeregi się zaciągnął. Hess, socyalista zajął się kwestyą stosunku religii do filozofii, wiary do wiedzy wywołaną Strausa »Żywotem Jezusa «. Zespolił on heglowską filozofię ducha
z szelingowską filozofią przyrody i stworzył socyalizm filozoficzny, opierający się na teoretycznych
przesłankach, systemach filozoficznych, na istocie
życia indywidualnego i zbiorowego — stworzył pogląd daleki jeszcze od socyologicznego realizmu.
Dopiero pod wpływem Marxa i Engelsa, twórców
a Manifestu k o m u n is ty c z n e g o z którym i osobiście
współpracował, uwolnił się od tych teoremów ,
zbliżył się do życia realnego.

Jako kom unista wystąpił Hess jeszcze na 3 lata przed ^Manifestem kom unistycznym i t. j. w 1845 r.
Różnił się Hess od
Marxa temperamentem i to było przyczyną, że naleźał do r e w o l u c y o n i s t ó w r. 1848.
i walczył w Badeńskiem o nowy ustrój państwra ;
Marx i Engels, rewolucyoniści potępili rewolucyę,
uważając ją za burżuazyjną.
Odbiło się to echem donośnem w łonie komunistów, dzieląc ich na rewolucyonistów i marksystów.
Za współudział
w  Powstaniu popadł Hess in contum aciam i został skazany na karę śmierci. Reakcya zwyciężyła* To
było pow odem jego praw ie 3 letniego błąkania się
przez Strassburg, Genewę, Antwerpię, Belgię aż
wreszcie w 1851 r. osiadł w Paryżu, gdzie zarzucił
wszelką politykę, oddając się studyom przyrodniczym — zwłaszcza astronom ii i matematyce.

Pod wpływem ruchu antropologicznego, badań
i odkryć na tem polu, Hess doszedł do wartości
ras, do wartości narodowości. A więc nie mówi
już więcej o strupieszałem żydostwie jak w r. 1841.
o bezdusznych mumiach, które jak upiory wałęsają
się po świecie — bo oni żyją i mają prawo do życia.
Hess poznał wartość narodowości. W czasie studyów
antropologicznych, nad istotą rasy budzi się w nim
gwałtownie owa miłość do własnego narodu, którą
doktrynami, dowodami z zewnątrz przez 20 lat
dławił.
»Vor allem war es mein eigenes Volk, das
judische, welches mich m ehr und m ehr zu fesseln
anfing. Die Geister m einer unglticklichen Stammesgenossen, die m ichin m einer Kindheit um schwebten,
kam en w ieder zum Vorschein und langst unterdruckte Gefuhle liessen sich nicht m ehr abweisen
Der Schmerz der zur Zeit von Damaskus ein vorubergehender war, wur.de jetzt vorherschende
Gei stes r i c h t u n g . Nicht m ehr suchte ich die
Stimme meines jtidischen Gewissens zu unterdrftcken,
im Gegenteil ich verfolgte eifrig ihre Spurentr

To szczere wyznanie jest wstępem, jest wytknięciem
sobie drogi— która go doprowadziła do rezultatów
wyłożonych w »Rom und Jerusalemir
Kiedy Wilhelm I. udzielił zbrodniarzom polit.
amnestyę w 1861. r. wrócił Hess do Niemiec, do
10

Kolonii, gdzie zajął się pisaniem dzieła wyżej
Wspomnianego, które okazało się w 1862 r. Podjął
on studya swej młodości: poznał biblię, kabalistykę, Sohar, etykę talmudu, czytał pisma Luzatty,
Munka, Graetza, dzieła haskalistów Krpchmala
i R appaporta, pisma i czasopisma hebrajskie.

Studya  wykazały mu ścisły związek między historyą,- rasą
a narodowością. Każda rasa ma się doskonalić,
kształcić i rozwijać,’ bo rasy i ludy są organam i
żyjącej ludzkości. Temsamem zarzucił Hess materyalistyczny punkt widzenia przyjęty od Marxa.
Historya to organologia ludzkości, bo orgauami są
ludy i rasy, a wszelkie instytucye nie są wypływem
stosunków ekonomicznych, ale są wyrazem.geniusza
rasjr.

Żydzi są najdoskonalszym typem .rasy semickiej a wszelkie ich narodowe właściwości, różniące
ich od innych narodów n p. idea człowieczeństwa,
jedności Boga są zasługą ich rasowej predyspozyćyi,
(Jedynie dzięki reform atorom po< mendelsonowskim.
neoortodoksyi uważa się nas Żydów za ^gminę
znaniowąff). Żydzi mają misyę: szerzenia idei jed -,
ności wszechświata, nadziei czasów mesańskich,
nadziei szczęścia i spokoju wszech ludzkości. A kiedy
tę misyę nie ową potworną misyę stworzoną
przez klechów w. m. — ale misyę szerzenia idei)
szczęścia wszechludzkóści chcą spełnić — muszą
zacżać od siebie !

Naród żydowski musi sam być
silnym i szczęśliwym, musi oprzeć swoją egzystencję
o ziemię własną, o kraj ojczysty, o Palestynę. Jak
dalece Hess waerzył owej sile narodow ej, świadczą
słowa: »,Ware es war, dass die Emaftźipaticjp der
Juden im Exil unyereinbar sei mit der judischen

N ationalitat •/ so musste der Jude die Emanzipation, der Nationalitat zum Opfer bringem .
Hess poświęca narodow ości nawet emancypacyę! Bo
równouprawnienie, którego jako ludzie od ludzi
uzyskać nie możemy — uzyskamy jako naród od
narodów . Hess miał głęboką wiarę w żydowską
siłę n aro d o w ą: »Die jungę Generation — wołał —
die fur alles Erhabene und Heilige empfanglich ist,
wird sich der nationalen Bestrebungen mit Begeisterung anschliessen*. Niestety »owa młoda generacya#
była zbyt niedojrzała, by mogła zrozumieć tegó
myśliciela. ■

II.

»Rom u n d Jerusalem^ zawiera pogląd Hessa
na kwestyę żydowską. Hess sam cytuje autorów
pod których wpływem pozostawał. Są nimi w pierwszej linii Ernest Laharanne, którego »Die neue
orientalische Frage« podaje w skróceniu i H. Kalischer, którego „mtr' poznał w oryginale,
i akceptując jego poglądy przełożył je w części
w swem dziele. Pomijam y szczegółowe badania
przyrodnicze, które i tak wobec dzisiejszej nauki
ostać się nie mogą. Są to bowiem wywody a priori
a omawiać je, to znaczy polemizować z Hessem —
jako przyrodnikiem. Dla łatwiejszego jednak zrozumienia Hessa podamy ogólnikowo jego pogląd na
świat — a to wytłumaczy nam jego filozoficzne u z a s a d n i e n i e idei r e g e n e r a c y i
żydostwa Hess rozróżnia w wszechświecie 3 okresy
życiowe:

I. kosmiczny t. j. życie płanet jak słońca,
księżyca, które objawia się: w ruchu, w świeceniu,
w układzie płanet i t. d.

II. organiczny, gdzie występują uśtroje żyjące, a ich najlepszym reprezentantem to typy i rasy, wreszcie

III. okres socyalny którego produktem będzie: jednolitość wszechświata
mimo różnorodności ludów Wzajemny zaś ich
stosunek: to wzajemna zawisłość od siebie. Świat
kosmiczny jest ze względu na organiczny bez życia
(leblos), a ten ze względu na socyalny: bez istoty
duchowej (geisteslos). Między tymi okresami życia
niema ścisłej granicy — jakkolwiek one występują
w jedynem wiecznem, niepodzielnem wszechżyciu.
Podobnie jak kosmiczny i organiczny okres życia
tak i socyalny ma swą
1. embryonalną —
Hess ją nazywa paleontologiczną epoką — jest nią historya starożytnego żydostwa
i pogaństwa,
2. epokę porodu — jest nią
historya średniowiecznego żydostwa, chrześcijaństwa i islamizmu, wreszcie
3. epokę dojrzałości
jest nią historya nowożytnego i nowoczesnego
ustroju społecznego.

Dla łatwiejszego zoryentowania się posłuży
nam następująca tablica szematyczna:

Okres: kosmiczny organiczny
embryonalny :

porodu:
dojrzałości:
mgławica
ciała świecące
ruch ich
systemy
płaaet
organizmy
do trzeciorzędu
organizmy
dziś żyjące
organizmy
doskonałe,
rasy przedhistoryczne
i obecne


historya
starożytnego
żydostwa
i pogaństwa

historya
średniowiecznego żydostwa, chrześcijaństwa
i isiamizmu

historya nowożytnego
i nowoczesnego ustroju
społecznego.


Życie socyalne powiad Htss jest produktem
pewnych stałych*), ras ludzkich, pierwotnych plemion szczepowych, które typowo się urządzały.
Między temi urządzeniam i życiowemi i społecznemi
poglądam i przychodzi do konfliktu, z którego wypływają nowe momenta, wiodące do harmonijnego
ukształtowania się życia. (Objaśniamy to przykładem :

kult ofiar ludzkich — jako instytucya religijno społeczna — a etyczny, pogląd altruistyczny, humanitarny).
Owa jedność życiowa, owo szczęście ludzkie
nie jest pierwotne, nie pochodzi ono ani z okresu kosmicznego ani z okresu organicznego, ale jest
produktem ery socyalnej.
Założenie dla jedności rodu ludzkiego: to różnorodność i wielość
szczepów — a uwarunkowanie owej jedności to
walka ludów i dążność do jednego celu.

I Krasiński,który z tego samego, co i Hess czerpał źródła
z Hegla i Cieszkowskiego powiada: „Świat już dzisiaj pojmuje ku czemu garnie się historya, wie, że
rządzi mądrość Boża i że celem jej jest ludzkość
czyli cała powszechność, zgodna z wolą Bożą znająca i wypełniająca praw o, które Bóg jej nadał!
Środkami zaś do tego celu narzędziami, członkami żywymi są narodowości, w których
odbiły się jako najwyższym swoim rozkwicie wszystkich plemion ludzkich różnice44 (Przedświt).
Jeden był w starożytności naród, który tę ideę
zrozumiał — a był nim naród żydowski. Dotychczasowa cała historya to walka ras i klas. Walki
rasowe są pierwotne — klasowe zaś pochodne,
drugorzędne (secundar). Lecz antagonizm ras ma

*) Nauka nie uznaje dziś stałych niezmiennych ras, typów*)

Nauka nie uznaje dziś stałych niezmiennych ras, typów
http://rcin.org.pl

14
chyli się dziś ku końcowi — wierzył Hess — dzięki Wielkiej
Rewolucyi francuskiej, która w obrębie swego kraju zniosła wszelki ucisk ras i wszelkie ich wszech
władztwo.
Żydzi, mimo wielości światów pojęli jedność Bcga, mimo wielości ras ludzkich pojęli jedność rodzaju ludzkiego i zrozumieli hiistoryę, jej
plan i cel jej, w przeciwieństwie do pogan, którzy
nie mogli pojąć historyi, stawania się — a\q pojmowali byt skończony, doskonałą przyrodę.

Stąd dwa typy umysłowości: indogermański i semicki
których najlepszymi, bo klasycznymi reprezentantami są narody : Hellenów i Izraelitów.

Kiedy Hellenowie wyszli z wielości życia pojmując byt jako skończony i starali się zrozumieć tylko przestrzenną
współbytność (das raum liche Auseinander), tworząc
kult przyrody skończonej, doskonałej, niezmiennej —
to Izraelici wyszli z jedności życia, pojmując byt
jako wieczne stawanie się i starali się zrozumieć
czasowe następstwo (das zeitliche Nacheinander),
tworząc kult stawania się, rozwoju, kult historyi
(Geschichtskultus).
Zjawisko to tłumaczy się fundamentalną różnicą duchową tych narodowości, ich
predyspozycyę rasową.

Historya dąży do zniwelowania tych różnic.
Z zetknięcia się kultury żydowskiej z helleńską
w Palestynie wyłonił się pierwszy proces niwelacyjny, próba nie udała : chrżeścijanizm. Drugą próbą
był spinocyzm, skutek zetknięcia się islamizmu, z kulturą żydowską i chrześcijańską w Hiszpanii. Kiedy
pogański Rzymianin łamie życie Żydów i Hellenów a na jego gruzach rozwinie się pod koniec

starożytności nowy pogląd — chrześcijaństwo, p r o d u k t  g e n i u s z a  ż y d o w s k i e ­
g o , tak kiedy chrześcijański Rzym złamie życie
w Hiszpanii, wyrośnie na jego gruzach pod koniec
średniowiecza pogląd nowożytny znowu w' głowie
geniusza żydowskiego : spinocyzm. Nauka Spinozy
nie jest sprzeczną z nauką żydowską o jedności
Boga.
Od Mojżesza począwszy i Philon, filozof
żydowski epoki alexandr. i średniowieczni filozofowie
religijni epoki hiszpańskiej a skończywszy na Spinozie, wszyscy głosili jedność Boga, którego „nie należy szukać ani w niebie ani gdzieś w oddali, bo
Bóg objawia się w człowieku samym, w jego duszy i sercu. Żydzi mocą swego religijnego geniusza żywili od początku historyi wiarę w przyszły
świat mesyański
Wiara ta zaznacza się w naszym
kulcie historyi, w uroczystości sabbatu.

Żydostwo pojęło jedność i świętość boskiego praw a w przyrodzie, w historyi a wszelkie jego objaśnienia i proroctw a w skazują na ową etyczną, świętą epokę zupełnego poznania Boga. Ową epokę pojmiemy
kiedyś: „ und ^Jieses W eltalter beginnt nach unserer Geschichtsreligion mit dęr Mesiaszeit. E s i s t
d i e Z e i t, i n w e l c h e d i e j ii d i sche
N a t i o n u u d v a 11 e g e s h i c h t 1 i c h e n
V ó 1 k e r w i e d e r z u n e u e m L e b e n
a u f e r s t e hen, d i e Z e i t d Q r A u f e r s t e liii n g .d e r T o d t e n, d e r W i e d e r k u n f t
d e s H e r r n „d es n e u e n J e r u s a l e m s‘\
Zm artwychwstanie narodu żydowskiego jest w myśl
historyozofii Hessa k o n i e c z n o ści ą.

"




http://rcin.org.pl/Content/19404/WA248_36508_F-22-109_kirton-mojzesz_o.pdf
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 26, 2019, 00:53:43 wysłane przez Kiara »
Zapisane
  • Kiara
  • Administrator
  • Ekspert
  • *****
  • Wiadomości: 2427
  • Zobacz profil
Odp: WIECEJ O ŻYDACH I JUDAIZMIE.....
« Odpowiedz #16 : Kwiecień 26, 2019, 01:32:02 »



cd.....

HISTORIA SYJONIZMU

MOJŻESZ HESS

5666 LWÓW 1906

Nakładem młodzieży syońskiej



Bo Żydzi pierwsi pojęli istotę Boga i historyi, bo geniusz
żydowski wszędzie zaznaczał drogę rozwoju i postępu, bo oni mają dalej ludzkość prowadzić do
czasów mesyańskich. Bo nie ma żadnej gałęzi wiedzy, żadnego prądu czy to filozoficznego, czy społecznego, gdzieby się nie przebijał duch żydowski,
bo Żydzi jedni do Rewolucyi francuskiej głosili
kult humanitarności i narodowości.

Coż więc nam teraz czynić należy ? — pyta Hess.
Proces odbudowania nowej Jerozolimy
wymaga długiego czasu i bedzie powolnym.
Należy teraz podsycać i żywo utrzymywać nadzieję politycznej regeneracyi narodu,
 a tam gdzie drzemie ona, tam ją należy obudzić.
Dopiero gdy się ukształtuje pomyślna dla nas
sytuacya polityczna na wschodzie, przejdziemy do
praktycznej polityki, zaczniemy kolonizacyę kraju,w czem nam będzie pomocną Francya.
 
Bo ona wysłała r. 1840 wojsko do Syryi, bo stamtąd wyszedł
E. Laharanna apel do narodu żydowskiego, bo ona
pierwsza zgruchotała mury ghetta.
Należy dalej dążyć do stworzenia zdrowych stosunków robotniczych, gdyż na wygnaniu,
gdzie brak ojcowizny
Żydzi do pracy produktywnej nie będą zdolni,nie chcąc się jednoczyć z ludźmi,
w śród których żyją,
nie chcąc zatracić swej indywidualności rasowej.

Nienawiść rasowa powoduje, że ani reforma, ani
chrzest, ani oświata, ani emancypacya nie stworzy
źródeł pracy w życiu socyalnem. Myślmy ciągle,
ciągle o zjednaniu naszych braci do czynu, który
wieczne przyniesie zbawienie żydostwu, a korzyść
całej ludzkości. Nie zabraknie nam pracowników
ani kapitałów.

„Uzyskanie wspólnej ziemi, usiłowania w kierunku uzyskania takich stosunków prawnych
— by praca pod ich ochroną mogła wydać plony, zakładanie żydowskich stowarzyszeń rolniczych. przemysłowych i handlowych na mojżeszowej t. j. socyalistycznej zasadzie, oto fundament,
podstaw a, na której odrodzi się żydostwo.

Powstaną szkoły żydowskie uniwersytety pod kierunkiem
wytrawnych sił naukowych i pedagogicznych. Dotychczasowa fiilantropia golusowa jest bezrozumną —
raczej szkodliwą niż pożyteczną.
Kiedy odbudujemy państwo n i e wszyscy muszą wyemigrować —
owszem, ci którzy nie zechcą mogą zostać w dawnych posiadłościach. Wielką wagę kładzie Hess
na miłość żydowską, która odegra rolę w odrodzeniu się naszego narodu.

Nie jest ona jak germańska zwyrodniała w przesadny kult niewieści
(Minnenkult) ale umiała ono podporządkować się miłości macierzyńskiej. Ta ostatnia jest dowodem siły
naszej rodziny, naszego domowego życia.

P a m i ę t a ć  z a w s z e  o  t e m  należy, że Żydzi
zawsze będą obcymi, dopóki nie zdobędą
swej o j c z y z n ) r, bo  z a c h o w a l i   s w e   i s t o t y
biologiczne, swe cechy pierwotne: nos żydowski, czarny włos kręcony. D e r jtidische
Tipus ist sich im Laufe der Jahrhunderte stets gleich geblieben, der jtidische
Tipus ist unvertilgbar.

Oto mamy drugie uzasadnienie regeneracyi żydostw a: pierwsze filozoficzne, drugie historyczne i antropologiczne (kwestya rasy), bo wykazuja to fakta, że małżeństwa
mieszane są zwykle nie płodne, a u płodnych
zaś następuje powrot do typu żydowskiego

Nowatorstw a religijne sprowadzą reformę religii,
zgodną z duchem czasu i narodu

— a wówczas zwołany Synhedrion rozpatrzy, czy „kult ofiar“ nie
będzie anachronizm em .

Co się zaś tyczy kwestyi
językowej — to jeżyk hebrejski się odmładza.

Hess powołuje się na pisma hebrejskie „Hamagid“ i „Chaluz“, dalej na autorów piszących po hebrejsku jak
Krochm al Nachm an, Erter, S c h o rii.— zresztą mamy 3 dyalekty języka żydowskiego (niemiecko-żydowski, spaniolski, arabski).
Mogą być więc dwa języki, jeden literacki, drugi ludowy (żargon)
i nie ma obawy zamieszania językowego, bo nie
powtórzy się to, co ongiś przy budowie wieży babilońskiej. Hess pierwszy dał próbę naukowego uzasadnienia idei regeneracyi, że stanowiska filozoficznego, historycznego i antropologicznego*
Podobnie, jak Pinskier i Herzl pokładali nadzieje w Żydach angielskich i w mocarstwo angielskie — tak Hess znowu wierzy Francy i.
„Rom und Jerusalem “ dało nam tylko uzasadnienie
idei regeneracyi: uzasadnienie naukowe —
a nie wskazało na środki, jaką drogą regeneracyę
osiągnąć. „Rom und Jerusalem a nie jest jego ostatniem słowem. W spółczesne mu żydostwo z wielką apatyą przyjęło tę pracę. Nie zajmiemy się bliżej analizą tych często osobistych wycieczek przeciw Hessowi, ale p ^ p o m in a m y , że jedyny, który
odważył się wy stąpić w obronie dzieła Hessa przeciw Philipsonowi, Geigerowi i i. był Aleksander Weil
z Alzacyi. Potępia on płaszczenie się Żydów wobec
Aryjczyków, jednakże nie podziela on sądów Eessa,
co do pomocy ze strony Francyi i powątpiewa w możliwość utworzenia państwa żydowskiego.
Weil mimo to okazał wyrozumiałość dla dzieła Hessa.
Z głosów nie żydowskich w spominamy krytyka Micheleta, który rozpatrzył teoretyczne przesłanki
i praktyczne konsekwencye tego dzieła. On przyznaje Żydom prawo odbudowania swego państw a
i z całą sympatyą odnosi się do tego projektu, ale
polemizuje z teoretycznymi wywodami Hessa.

W r. 1863 ogłosił Graetz w piśmie „Jahrbuch
fur Israeliten“ rozpraw ę „Ober die Verjungung des
judischen Stam m es“, która jakkolwiek Hessa nie
wspomina, wykazuje silny jego wpływ. Jest to jedna
z najlepszych rozpraw wielkiego historyka, pełna
namiętnych i gorących dla narodu naszego słów%
pełna myśli, dumy i godności narodowej. Graetz?
omawiając Jezajasza drugiego (babilońskiego) porusza kwestyę mesyanizmu. „Israel ist das Mesiasvolk, es ist der łleiland der Welt. Ein Yolk das
durch Leiden und Tod zur Auferstehung durch die
Pforten des Grabes zum Lebe.i erweckt w erden
soli — das hat Sinn, —- a u f eine Einzelpers ó n l i c h k e i t u b e r t r a g e n , w ird es Karikatur und fuhrt zur rom antischen Schwarm e r e i

“. Tak przeciwstawił Graetz „heroicznemu
indywidualnemu mesyanizmowi, ideę narodowodemokratyczną, którą pierwszy Hess wygłosił.
Hess poszedł dalej. Omawiając dzieło Eichthala
„Die drei grossen mittellandischen Vólker und das
Christentum u (Hellenowie, Rzymianie, Żydzi a chrześcijaństw o) kończy krytykę słowami, które bardzo przypominają nowoczesnego myśliciela żydowskiego

20
Achad-Haama ,,I my wierzymy — mówi Hess —
w zmartwychw stanie ducha naszej rasy, któremu brak centrum działalności,
gdzieby mogła się skupić garstka
m ę ż ó w  p r z e j ę t y c h  do głębi ideą
m i s y i  ż y d o w s k i e j , by z tego środowiska
na nowo wytrysnąć mogły spiżowe zasady, które
ludzkość z wszechświatem a wszechświat ze Stwórcą zespolą.

Ci ludzie odnajdą się kiedyś w starodawnem mieście izraelskiem. Ilość, liczba
nie decyduje. Judaizm u nigdy nie reprezentowało wielkie pospólstwo, cielec złoty miał
więcej zwolenników a tylko szczupła garstka Lewitów będzie na dawnem ognisku strzegła świętego
ognia naszej religii“.

Do zajęcia Palestyny mamy
wszelkie praw a — a kładzie Hess nacisk na praw o
własności historycznej i   p r a w o   z a j ę c i a (d a s
Recht der Eroberung).
 
Hess zdaje sobie sprawę, że brak nam jeszcze obecnie sił do bytu
samodzielnego i państwowego. Więc powinniśmy
się przygotować, ale nie wolno nam — mówi w Wistach
o misyi żydowskiej« — w ciągu tej przygotowawczej : k r y t y c z n e j   i   t e o r e t y c z n e j  ­
 pracy, którą spełnić jesteśmy zobowiązani, naruszyć tradycyi
naszego kultu przed dniem zajęcia Palestyny przez pionierów żydowskich,
-celem stworzenia politycznej i socyalnej siedziby.


A ci, którym dobro braci zachodniej i naszych mas
ludowych wschodu leży na sercu, ci zwołają w odpowiedniej chwili wielki Synhedrion,
który zmodyfikuje ustawodawstw o wedle potrzeb nowego społeczeństwa.

Dwa są stowarzyszenia, mówi Hess, które pojmują istotą regeneraeyi Palestyny i narodu żydowskiego — a są nimi francuska : »Alliance israelite universelle«
i niemieckie ^Gesellschaft zur Kolonisation des heiligen Landes in Frankfurt an der
Oder<r.

Należy dążyć do centralizacyi wszelkich stowarzyszeń kolon i z a c y j n y c h; myśl tę omówił Hess w artykule
i>Zur Kolonisation des Heiligen Landes*, gdzie cytuje część m em oryginału rabina Natoneka z Hohweisenbergu na Węgrzech.

Natonek domaga się w mem oryinale usunięcia bezcelowej filantropii golusowej
wobec braci palestyńskich, która przyzwyczaja ich
do żebractwa i próżniactwa, natomiast żąda zakładania szkół i gospodarczych kolonii. A że temu
planowi sprzyjają rabini, powagi religijne, kupcy z Niemiec, Polski i Węgier,
należy całą akcyę skoncentrować i oddać ją w ręce ;>Alliance israelite universelle«, do której wszyscy ci się zwracają.

Do niej zwrócił się Kalischer, oddając jej zasoby stowarzyszenia kolonizacyjnego, które sam założył Mem oryginał ten odczytano w obecności rabina Natoneka,
na posiedzeniu »Alliance«, poczem jeszcze raz sam
rabin przemówił do obecnych. Komitet »Alliance«
wysłał odpowiedź, w której wyraził się życzliwie
dla idei kolonizacyi — a do pracy zaofiarował się
prezes *Alliance« Adolf Cremieux i Albert Cohn.
Równocześnie współczesny rabin francuski wydał
list do swych ziomków w języku hebrejskim z dopiskami francuskimi. ^Musimy myśleć nic tylko 0 przeszłości i teraźniejszości Jerozolimy, ale i o
p r z y s z ł o ś c i . A,  o,  p r z y s z ł o ś c i   m y ś l e ć
t o    z n a c z y : z a k ł a d ać   t a m    s z k o ł y ,
pielęgnować rolnictwo, przygotować czynną generacyę. Hess cytuje te mem oryały, adresy i listy, zgadzając się na ich wywody.
Hess nazwał swe dzieło uRom undJerusalem —
die letzte Nationalitatsfrage^

Rzym, — o którym
mówi — to nie ten pogański, który złamał narodowe życie Żydów i Hellenów, to nie ten chrześcijański symbol kosmopolityzmu, który złamał ich życie w Hiszpanii, ale ten włoski, do nowego budzący się życia, ów symbol narodowości
1 upadku kosmopolityzmu. Jeruzalem zaś, to wieczne miasto i wieczny symbol idei narodowej.
A gdy godzina wyzwolin i wolności Rzymu wybiła —
z martwych wstać musi i Jeruzalem . »Zmartwychwstaniem Italii, zmartwychw stanie i Ju d ea4*. Zmartwychwstanie ona, ale dopiero po długich latach,
bośmy jeszcze słabi i nie przygotowani. Naszą narodową kwestyę uważałem — mówi Hess w listach —
za ostatnią z ostatnich kwestyi; tak też postawiłem
ją i wyraźnie oznaczyłem ^ostatnia kwestya narodowościow a‘* ^die letzte Nationalitatsfrage). »Ale to
bynajmniej nie daje powodu, byśmy nie mieli się
nią należycie zająć, bo przecie od jej rozwiązania
zależyć będzie nasz historyczny byt i jako narodu
i jako religii. Wypadki postępują szybko, a żleby
było, gdybyśmy stali nie przygotowani, gdy pewnego dnia wybije nasza godzina i powoła nas na
przynależne nam miejsce między nowożytnem i narodowościami. «

Walka o niepodległość W łoch była ważnym
czynnikiem w krystalizowaniu się pojęć Mojżesza
Hessa w kierunku narodowościowym .
II.
Hess zajmował się przez całe życie swe dwiema kwestyam i: misyą żydowTską i początkami
chrześcijaństwa. To też w czasie owego naukowego
ruchu, który stworzył ^wiedzę żydowską^ — a
w którym brało udział wielu uczonych niemieckich
jak S. Lów ensohn, J. M. Jost Zunz i Graetz — pow ­
staje we Francyi »Societee scientifiąue litteraire israelite<r równoznacznez niemieckiem : #V ereinzur Fórderung der W issenschaft des Judentum s^. W ydaje
ono jako pierwsze swą publikacyę tłumaczenie pierwszego tom u historyi Graetza. Hess dokonał tłumaczenia p. t. ;>Sinai et Golgothaff. Nie zarzucił on jednak swych prac socyologicznych i przyrodniczych
— a wszędzie w nich nicią przewodnią: żydow skospinocystyczny monizm. Był on naturą szlachetną,
działał nie tylko słowem ale i czynem, lecz nie
brał udziału w życiu żydowskiem, bo go nie było
jeszcze.

Hess do końca życia był socyalistycznym syonistą, bo pogląd narodowo-żydowski nie wyklucza
wrcale socyalistycznego uzasadnienia program u życiowego.
Umarł on w r. 1875 zostawiwszy wiele prac
w manuskryptach, które częściowo okazały się po
śmierci. Trumnę przewieziono z Paryża do Niemiecj
do rodzinnego miasta. W pom ieszkaniu zmarłego
zebrali się socyaliści niemieccy, francuscy i polscy.
P o kilku gorących przem ówieniach złożono na jego
http://rcin.org.pl
trumnie różę czerwoną jako symbol miłości. Ze
strony publicystyki żydowskiej z wyjątkiem Graetza —
nikt nie pomyślał o zmarłym , a nawet Philipsonr
z którym Hess za życia walczył — zemścił nad
trupem . Upłynęły lata. Hessa zapomiano. Dopiero
syouizm przypomniał Żydom najpoważniejszego
i najgłębszego pioniera, który w szeregu pierwszych
niósł pochodnię idei narodowej, by oświetlić drogi,
jakiemi ma kroczyć naród żydowski.
Do czasów Hessa — mówi Loewe — idea narodow o żydowrska to raczej współczucie dla nędzy
żydowskiej, które prowadziło dp ogólnej idei
państw a żydowskiego w oderwaniu od terytoryalnych ograniczeń, W y j ś c i e  w  ś w i a t, »R o m
und Jer usalem* Hessa zamyka
pierwszą epokę narodowo żydowskiej ewolucyi pojęciowej. Dzieło
to jest z a r a z e m p o t ę ż n y m k a m i e ­
niem węgielnym, na którym wznosi
się dalszy rozwój n a r o d o w e g o   ż yd o s t w a,
które różni się znacznie od poprzedzającego okresu tem, że wschodnio-europejskie  ż y d o s t w o 
p r z e j m u j e     i d e e    p o c z ę t e, u s y s t e m a t y z o w a n e   na zachodzie
i zaszczepia je w duszy żydowskiej a szerokie masy dają dopiero materyalne podłoże ruchom narodowym.


W schodnie żydostwo staje stopniowo na czele ruchu.
Po części samodzielnie i odrębnie rozwija się nacyonalizm żydowski
na zachodzie, aby później na gruncie kolonizacyi
a szczególnie na kongresach spotkać się znowu z potężnie wzmocnionym syonizmem wschodniej Europy.

Koniec.



Ps. Chyba jednak treść tej książki jest nieco wstydliwą publikacją, skoro wyjęto z niej niektóre strony....
 na szczęście znam ich treść , bo przeczytałam gdy po raz pierwszy ją zmalałam.
Co mogę powiedzieć... żenująca manipulacja informacją.

Kiara.


« Ostatnia zmiana: Kwiecień 28, 2019, 11:26:48 wysłane przez Kiara »
Zapisane
Strony: 1 [2]
Skocz do:  

Polityka cookies
Darmowe Fora | Darmowe Forum

donia kluczzmierzchu obozyjenieckie osw nazarinh